ACEA: Η ηλεκτροκίνηση αλλάζει την εξάρτηση της Ευρώπης

Σύμφωνα με την ACEA, η μετάβαση της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας στην ηλεκτροκίνηση δεν σημαίνει ότι το αυτοκίνητο απελευθερώνεται από τις εξαρτήσεις της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά ότι αλλάζει το είδος και η γεωγραφία τους, καθώς τα ηλεκτρικά και ολοένα πιο ψηφιακά αυτοκίνητα χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες ημιαγωγών, χαλκού, πυριτίου, σπάνιων γαιών και προηγμένων ηλεκτρονικών, πολλά από τα οποία παράγονται ή επεξεργάζονται σε περιορισμένο αριθμό χωρών.

Από τον κινητήρα εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρονικά

Το αυτοκίνητο αλλάζει και μαζί του αλλάζει και ο χάρτης των κρίσιμων εξαρτημάτων του.

Η μελέτη της ACEA και της EY δείχνει ότι η ηλεκτροκίνηση περιορίζει ορισμένες από τις παραδοσιακές εξαρτήσεις της αυτοκινητοβιομηχανίας, ταυτόχρονα όμως δημιουργεί μεγαλύτερη έκθεση σε υλικά και τεχνολογίες που χαρακτηρίζονται από υψηλή συγκέντρωση παραγωγής, περιορισμένη δυνατότητα υποκατάστασης και μεγάλους χρόνους ανάπτυξης νέας παραγωγικής δυναμικότητας.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ημιαγωγοί, το πυρίτιο, ο χαλκός, οι μαγνήτες νεοδυμίου-σιδήρου-βορίου (NdFeB), το γάλλιο και άλλα κρίσιμα υλικά, τα οποία συνδέονται άμεσα με την ηλεκτρική κίνηση, τα συστήματα ισχύος, τις μπαταρίες, τη φόρτιση, τα συστήματα υποβοήθησης οδηγού και τη συνδεσιμότητα.

Περισσότερο ηλεκτρικό σημαίνει περισσότερο «ηλεκτρονικό»

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στον ηλεκτροκινητήρα.

Ένα σύγχρονο EV αποτελεί ένα πολύ πιο σύνθετο ηλεκτρονικό και υπολογιστικό σύστημα, με ισχυρότερη παρουσία ημιαγωγών, ηλεκτρονικών ισχύος, αισθητήρων, συστημάτων επικοινωνίας και software-defined λειτουργιών. Η ACEA–EY επισημαίνει ότι η ηλεκτροκίνηση, η ψηφιοποίηση και η συνδεσιμότητα συγκεντρώνουν ολοένα μεγαλύτερη ζήτηση γύρω από συγκεκριμένες πρώτες ύλες και εξαρτήματα.

Αυτό δημιουργεί μια κρίσιμη διαφορά σε σχέση με το παρελθόν: η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία δεν ανταγωνίζεται πλέον μόνο άλλους κατασκευαστές αυτοκινήτων για την εξασφάλιση εξαρτημάτων.

Ανταγωνίζεται ταυτόχρονα την τεχνητή νοημοσύνη, τα data centres, τα ηλεκτρονικά καταναλωτή, την άμυνα και τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας για ορισμένα από τα ίδια υλικά και τις ίδιες παραγωγικές δυνατότητες.

Η νέα μάχη είναι για τα ίδια υλικά

Στα EV-critical materials, η μελέτη καταγράφει ως σημαντικότερο περιορισμό τον ανταγωνισμό μεταξύ διαφορετικών κλάδων, με βαθμολογία 4,7/5. Ακολουθούν ο χρόνος που απαιτείται για αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και η περιορισμένη δυνατότητα υποκατάστασης, αμφότερα με 4,5/5.

Η εικόνα είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αυτοκινητοβιομηχανία, επειδή η παραγωγή νέας δυναμικότητας δεν μπορεί να αυξηθεί από τη μια ημέρα στην άλλη. Νέα ορυχεία, μονάδες επεξεργασίας, εγκαταστάσεις παραγωγής εξαρτημάτων και νέοι προμηθευτές χρειάζονται χρόνια, ενώ στον κλάδο του αυτοκινήτου απαιτούνται επιπλέον διαδικασίες τεχνικής πιστοποίησης και qualification.

Έτσι, μια ξαφνική διαταραχή δεν αντιμετωπίζεται εύκολα με την απλή αλλαγή προμηθευτή.

Οι σπάνιες γαίες και οι μαγνήτες στο επίκεντρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μαγνήτες NdFeB, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά συστήματα κίνησης και αποτελούν ένα από τα inputs που η μελέτη θεωρεί ιδιαίτερα κρίσιμα.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ύπαρξη της πρώτης ύλης. Είναι η δυνατότητα εξόρυξης, επεξεργασίας, παραγωγής του τελικού υλικού και ενσωμάτωσής του σε εξειδικευμένα εξαρτήματα με την απαιτούμενη ποιότητα και κλίμακα.

Ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται μία από τις βασικές διαπιστώσεις της ACEA–EY: οι μεγαλύτερες ευπάθειες της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας δεν εντοπίζονται απαραίτητα στην εξόρυξη, αλλά συχνά στο ενδιάμεσο στάδιο της επεξεργασίας και της εξειδικευμένης βιομηχανικής παραγωγής.

Το γάλλιο δείχνει πώς μεταφέρεται το κόστος

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γάλλιο.

Σύμφωνα με την ACEA–EY, η τιμή του αυξήθηκε από περίπου 197 δολάρια ανά κιλό το 2016 σε περίπου 2.269 δολάρια το 2026, δηλαδή περισσότερο από δεκαπλασιάστηκε. Το υλικό έχει εφαρμογές σε ηλεκτρονικά ισχύος υψηλών επιδόσεων, αλλά και σε άλλες προηγμένες τεχνολογίες.

Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει από μόνη της ότι επίκειται έλλειψη γαλλίου. Δείχνει όμως πώς η συγκεντρωμένη προσφορά, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ζήτηση από πολλούς κλάδους, μπορεί να μετατραπεί πρώτα σε έντονη μεταβλητότητα τιμών και στη συνέχεια σε μεγαλύτερη πίεση για το κόστος παραγωγής.

Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν είναι μόνο μπαταρία

Η συζήτηση για τις εξαρτήσεις της ηλεκτροκίνησης συχνά περιορίζεται στις μπαταρίες. Η μελέτη της ACEA–EY παρουσιάζει μια πολύ ευρύτερη εικόνα.

Στα κρίσιμα inputs περιλαμβάνονται δέκα κατηγορίες υλικών και εξαρτημάτων: μαγνήτες NdFeB, ημιαγωγοί, καλωδιώσεις, οθόνες, πυρίτιο, χαλκός, γάλλιο, γερμάνιο, παλλάδιο και βολφράμιο. Αυτά συνδέονται με ηλεκτροκίνηση, ηλεκτρονικά ισχύος, μπαταρίες, συστήματα υποβοήθησης, συνδεσιμότητα, αισθητήρες και άλλες λειτουργίες του σύγχρονου αυτοκινήτου.

Το συμπέρασμα είναι ότι η τεχνολογική μετάβαση μετακινεί το κέντρο βάρους της εφοδιαστικής αλυσίδας προς υλικά και εξαρτήματα που σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυσκολότερο να αντικατασταθούν.

Η γεωγραφία γίνεται μέρος της τεχνολογίας

Για αρκετά από αυτά τα inputs, η παραγωγή ή η επεξεργασία είναι γεωγραφικά συγκεντρωμένη. Η μελέτη αναφέρει ιδιαίτερα την έντονη συγκέντρωση της επεξεργασίας σπάνιων γαιών και της παραγωγής μαγνητών στην Κίνα, ενώ η προηγμένη παραγωγή ημιαγωγών για εφαρμογές EV βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στην Ανατολική Ασία.

Άρα, η τεχνολογία του αυτοκινήτου συνδέεται πλέον άμεσα με τη γεωγραφία της παραγωγής.

Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο που κατασκευάζεται στην Ευρώπη μπορεί να εξαρτάται από μια αλυσίδα που ξεκινά από ορυκτές πρώτες ύλες σε μία ήπειρο, συνεχίζεται με επεξεργασία σε άλλη, περνά από παραγωγή ηλεκτρονικών στην Ασία και καταλήγει σε ευρωπαϊκό εργοστάσιο για την τελική συναρμολόγηση.

Η μεγάλη πρόκληση για το ευρωπαϊκό αυτοκίνητο

Η ACEA–EY δεν αντιμετωπίζει την πλήρη αυτάρκεια ως ρεαλιστικό στόχο. Η μελέτη προκρίνει τη διαχείριση των εξαρτήσεων, τη διαφοροποίηση προμηθευτών και γεωγραφιών, την ανάπτυξη κρίσιμων δυνατοτήτων επεξεργασίας και την ταχύτερη δημιουργία και πιστοποίηση εναλλακτικών παραγωγικών δυνατοτήτων.

Για την αυτοκινητοβιομηχανία αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο: το μέλλον δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα κατασκευάσει το καλύτερο ηλεκτρικό αυτοκίνητο, αλλά και από το ποιος θα μπορεί να εξασφαλίζει σταθερά τα υλικά, τα chips, τους μαγνήτες και τα ηλεκτρονικά που απαιτεί.

Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο αλλάζει λοιπόν όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο κινείται ένα όχημα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να σκέφτεται η βιομηχανία την ασφάλεια της παραγωγής του.